Present Continuous: hozir nima qilyapman?
Present Continuous — hozir nima qilyapman?
Present Continuous (hozirgi davom etayotgan zamon) aynan hozir yoki shu davrda sodir bo'layotgan harakatni bildiradi. "O'zim haqimda" mavzusida bu zamon "Men hozir ingliz tilini o'rganyapman" yoki "Bu yil men imtihonga tayyorlanyapman" kabi gaplarda kerak bo'ladi.
Asosiy qolip
Present Continuous to be (am / is / are) yordamchi fe'li va asosiy fe'lning -ing shakli bilan yasaladi:
Am / Is / Are + V-ing
- I am studying English now.
- She is reading a book at the moment.
- We are watching a film.
- They are playing in the yard.
am / is / are qaysi ega bilan?
| Ega | to be | Misol |
|---|---|---|
| I | am | I am writing. |
| He / She / It | is | He is sleeping. |
| You / We / They | are | They are talking. |
-ing qo'shilishi qoidalari
- Ko'p fe'llar: + ing — read → reading, go → going
- -e bilan tugasa, e tushadi: make → making, write → writing
- Bir bo'g'inli qisqa fe'l (undosh+unli+undosh): oxirgi harf ikkilanadi — run → running, sit → sitting
- -ie → ying: lie → lying, die → dying
Inkor va so'roq
Inkor: ega + am/is/are + not + V-ing
So'roq: Am/Is/Are + ega + V-ing ... ?
- I am not sleeping.
- She isn't listening to music.
- Are you doing your homework?
- Is he reading now?
Signal so'zlar
Present Continuous bilan ko'pincha bu so'zlar keladi: now, right now, at the moment, today, this week, these days, look!, listen!
- Look! The bus is coming.
- I am preparing for exams these days.
Stative fe'llar — -ing OLMAYDIGAN fe'llar
Ba'zi fe'llar harakatni emas, holatni bildiradi va odatda Continuous'da ishlatilmaydi: like, love, want, need, know, understand, believe, have (ega bo'lish ma'nosida).
- I am wanting tea. noto'g'ri → I want tea. to'g'ri
- I am knowing the answer. noto'g'ri → I know the answer. to'g'ri
O'zbek o'quvchilar tipik xatolari
- I reading a book now. noto'g'ri → I am reading a book now. to'g'ri (to be tushib qolmasin)
- She is play tennis. noto'g'ri → She is playing tennis. to'g'ri (-ing shart)
- They is working. noto'g'ri → They are working. to'g'ri (ega bilan moslik)
- I am go to school now. noto'g'ri → I am going to school now. to'g'ri
Maslahat: O'zbek tilida "o'qiyapman" so'zida ham harakat, ham hozirgilik bitta so'zda. Ingliz tilida esa bu IKKI bo'lakdan iborat: to be (am/is/are) + fe'l-ing. Birortasini tushirib qoldirmaslik uchun har doim ikkalasini birga "juftlik" sifatida eslang.